Muzeum Historii Ziemi Kamieńskiej oraz Muzeum Historii Fotografii w Krakowie serdecznie zapraszają na wernisaż wystawy, zatytułowanej „Wielki fotograf w małym mieście. Jan Bułhak w Kamieniu Pomorskim w 1946 r.”, który odbędzie się już w tę sobotę, 30 czerwca br., o godzinie 12.00 w Pałacu Biskupim.
Nowa wystawa w MHZK, przygotowana wspólnie z krakowskim Muzeum, będzie pierwszą na Ziemi Kamieńskiej ekspozycją poświęconą Janowi Bułhakowi, jednemu z najwybitniejszych polskich fotografów, który był w naszym mieście w drugiej połowie lat czterdziestych minionego stulecia. Bułhak to postać dla kultury polskiej wyjątkowa. Urodził się 6 października 1876 r. w Ostaszynie koło Nowogródka, zmarł 4 lutego 1950 r. w Giżycku. Swoje pierwsze zdjęcia wykonał w 1905 r. Trzy lata później ukazała się już pocztówka, wydrukowana z jego fotografii przedstawiającej farę w Nowogródku. W 1912 r. miała miejsce pierwsza indywidualna wystawa prac Jana Bułhaka, zatytułowana „Obrazy fotograficzne”, którą w Warszawie zorganizowało Polskie Towarzystwo Krajoznawcze.
Artysta fotografował krajobrazy, niebo, drzewa, jeziora, ludzi, ale też i architekturę. W jego kadrze znalazły się oprócz Wileńszczyzny i Wilna, w którym mieszkał od 1912 r., także pozostałe regiony Polski. Przedwojenna kolekcja „Polska w obrazach fotograficznych Jana Bułhaka” liczyła ponad 10 000 zdjęć, zamieszczonych w 158 tematycznych albumach, w których znalazła się fotograficzna dokumentacja architektury szeregu miast Drugiej Rzeczypospolitej.
W latach 1919-1939 Bułhak kierował Zakładem Fotografii Artystycznej na Wydziale Sztuk Pięknych Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie. Zainicjował powstanie Wileńskiego Towarzystwa Miłośników Fotografii oraz Fotoklubu Wileńskiego. Był pierwszym prezesem Fotoklubu Polskiego, założonego w 1929 r. oraz Polskiego Związku Artystów Fotografów, powołanego do życia po drugiej wojnie światowej. W 1938 r. ogłosił program „fotografii ojczystej” mającej, jak czytamy na łamach czasopisma „Fotograf Polski”, „obrazować naszą ziemię ojczystą i ludzi ją zamieszkujących z najlepszej strony oraz posiadać wartość artystyczną i piętno narodowe”. Jan Bułhak był autorem szeregu artykułów i publikacji. Do tych, które ukazały się przed 1 września 1939 r. należą: „Fotografika. Zarys fotografii artystycznej” (1931), „Technika bromowa” (1933), „Bromografika czyli metoda wtórnika” (1934), „Estetyka światła. Zasady fotografiki” (1936) i „Polska Fotografia Ojczysta” (1938).
Podczas drugiej wojny światowej zaangażował się w działalność podziemną pracując dla Komórki Łączności Delegatury Rządu. Działania wojenne pozbawiły go jednak dorobku życia. 10 lipca 1944 r., w wyniku walk o Wilno, doszczętnie spłonęło jego mieszkanie oraz pracownia wraz z archiwum fotograficznym. W 1945 r. osiedlił się, wraz z synem Januszem i jego rodziną, w Warszawie. W nowym miejscu zamieszkania od razu przystąpił do pracy dokumentując zniszczenia stolicy. Część z wykonanych wówczas prac znalazła się na zorganizowanej w 1946 r., w Muzeum Narodowym, wystawie „Warszawa 1945 roku w obrazach fotograficznych Jana Bułhaka”. W lipcu 1946 r. wyruszył, pod auspicjami Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego, dokumentować tzw. Ziemie Odzyskane - wybrzeże szczecińskie i Mazury. Wówczas był też w Kamieniu Pomorskim. Na Pomorzu Zachodnim był jeszcze w latach 1947-1949 docierając wówczas i do Kamienia.
Zbiór fotografii Jana Bułhaka z objazdów po dawnym województwie szczecińskim, który tworzy 1340 odbitek, znajduje się dziś w Muzeum Historii Fotografii w Krakowie. Wśród nich dominują te, na których uwieczniono architekturę wielu zachodniopomorskich miejscowości. Są też fotografie pejzażowe przedstawiające krajobrazy Pomorza. Większość zdjęć to tzw. stykówki, z których znaczna część ma swoje odpowiedniki w odbitkach fotograficznych formatu 13 x 18 cm.
Na 77 fotografiach ze zbiorów krakowskiego muzeum, Jan Bułhak uwiecznił tużpowojenny Kamień Pomorski drugiej połowy lat czterdziestych XX w., jakże inny od tego znanego nam dziś. W kadrze artysty znalazły się nie tylko miejskie krajobrazy, z widocznymi śladami wojny i zabytki, z romańsko-gotycką katedrą na czele, ale też zabudowa ulic, przystań żeglarska czy Zalew Kamieński.
Na wystawie w Muzeum Historii Ziemi Kamieńskiej w Kamieniu Pomorskim znalazło się 31 reprodukcji tych fotografii.
Patronat medialny nad wystawą objęło „Polskie Radio Szczecin”. Ekspozycja będzie prezentowana do 26 lipca 2013 r.
