Krótki rys historyczny szczepionek
Przełomem w historii medycyny było podanie pierwszej szczepionki w 1796 roku przez Edwarda Jenner angielskiego lekarza, odkrywcy szczepień ochronnych przeciw ospie prawdziwej. Wykonywane szczepienia przyczyniły się do tego, że ostatni przypadek ospy stwierdzono w 1978r. natomiast w 1980 choroba ta została uznana za eradykowaną, czyli niewystępującą w naturalnym środowisku. Dziś choroba ta jest tylko ponurym wspomnieniem.

Kolejnym ważnym wydarzeniem w dziedzinie szczepień ochronnych, było wynalezienie szczepionek przeciwko wąglikowi oraz przeciwko wściekliźnie. Autorem tych dokonań był Louis Pasteur francuski chemik i mikrobiolog.

Początkowo wyprodukowaną przez siebie szczepionkę z pozytywnym skutkiem podawał zwierzętom. Nietestowana szczepionka na ludziach 6 lipca 1885 r. została podana człowiekowi, był to mały chłopiec, który został pogryziony przez psa chorego na wściekliznę.

Chłopcu groziła śmierć i na prośbę matki został on zaszczepiony. Dziecku zaaplikowano serię szczepionek. Eksperymentalna kuracja okazała się być skuteczna także w przypadku ludzi.

Na początku XX wieku choroby zakaźne, takie jak żółta gorączka i poliomyelitis, nadal pustoszyły populacje w Europie i Stanach Zjednoczonych.

Osiągnięcia ubiegłych stuleci pozwoliły naukowcom na opracowanie szczepionek przeciwko wielu ostrym i przewlekłym chorobom zakaźnym, takim jak: gruźlica, błonica, krztusiec, tężec, dur wysypkowy, żółta gorączka i grypa. Po II wojnie światowej do użycia wdrożono szczepionki wirusowe, przeciwko poliomyelitis, odrze, śwince, różyczce, ospie wietrznej, wzw typu B i wzw typu A.

Prawdą jest, że wytworzenie i utrzymanie odporności zbiorowej wymaga zaszczepienia jak największej liczby osób w sposób ściśle opracowany. W Polsce do 1960 r. szczepienia miały charakter akcyjny dopiero w latach 60-tych XX w. wprowadzono w kraju Program Szczepień Ochronnych z podziałem na szczepienia obowiązkowe i zalecane. Aktualny Kalendarz szczepień dostępny jest na stronie Państwowego Zakładu Higieny– Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego (szczepienia.pzh.gov.pl/kalendarz-szczepien-2021/ ) i Stronie Internetowej Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Kamieniu Pomorskim (www.gov.pl/web/psse-kamien-pomorski/program-szczepien-ochronnych-na-rok-2021).

Obecnie istniejące szczepionki są cały czas ulepszane, a specjaliści – wakcynolodzy prowadzą intensywne prace nad wynalezieniem kolejnych, które skutecznie broniłyby np. przed HIV, malarią, czy Wirusowym Zapaleniem Wątroby typu C.

Wprowadzenie nowej szczepionki na rynek poprzedzone jest wnikliwymi badaniami i dokładną oceną stosunku korzyści do ryzyka. Szczepionka musi być przede wszystkim bezpieczna dla społeczeństwa.

Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna
w Kamieniu Pomorskim
Oświata Zdrowotna i Promocja Zdrowia