Przywrócenie kontroli nie oznacza powrotu przejść granicznych i szlabanów. Kontrola realizowana jest w oparciu o patrole Straży Granicznej z wykorzystaniem specjalistycznego sprzętu, czyli mobilnych terminali i tzw. schengenbusów. Pojazdy te mają wyposażenie umożliwiające funkcjonariuszom SG przeprowadzenie kontroli granicznej poza przejściem granicznym.

Granice można przekraczać tylko w wyznaczonych przejściach, a takich miejsc jest na granicy lądowej w sumie 264: z Czechami – 142, ze Słowacją – 62, z Niemcami – 48, z Litwą – 12. Pełna lista przejść znajduje się w załączniku. Kontrola prowadzona jest jedynie wobec osób wjeżdżających do Polski, w sposób wyrywkowy, a działania dostosowane są do realnego zagrożenia. Funkcjonariusze typują osoby i pojazdy do kontroli na podstawie analizy ryzyka oraz informacji przekazywanych przez służby państw sąsiednich. W przypadku ustalenia osób, które mogą stanowić zagrożenie dla bezpieczeństwa lub porządku publicznego, wydawane będą decyzje o odmowie wjazdu do naszego kraju. Wszyscy odwiedzający Polskę powinni być przygotowani na konieczność okazania dokumentów oraz zezwolić na sprawdzenie pojazdu, którym podróżują. W czasie trwania tymczasowego przywrócenia kontroli granicznej obywatele UE, EOG oraz innych państw, które nie należą do UE, ale na podstawie umów zawartych z UE korzystają z prawa do swobodnego przemieszczania, mogą wjechać na terytorium Polski na podstawie ważnego dowodu osobistego lub paszportu. Obywatele państw trzecich muszą spełnić warunki wjazdu określone w przepisach i posiadać paszport oraz wizę, jeśli jest wymagana. Lista państw, których obywatele mogą podróżować do Polski bez wiz jest dostępna na stronie polskiego Ministerstwa Spraw Zagranicznych.

Straż Graniczna posiada doświadczenie w zakresie tymczasowo przywróconej kontroli granicznej, ponieważ kontrola była przywracana na polskiej granicy już trzykrotnie – podczas EURO 2012, szczytu klimatycznego w listopadzie 2013 roku oraz na Światowe Dni Młodzieży i szczyt NATO w 2016 roku. Zdobyte doświadczenia pokazują, że działania realizowane w ramach tymczasowo przywróconej kontroli granicznej nie powodują istotnych utrudnień na drogach przecinających granicę państwową.

kpt. SG Andrzej Juźwiak Rzecznik Prasowy Komendanta Morskiego Oddziału Straży Granicznej w Gdańsku.