POGODA

Reklama

Wydarzenia

ikamien.pl • Niedziela [23.09.2018, 11:08:59] • Kamień Pomorski

Trzecia odsłona historii osiedla Katedralnego w Kamieniu Pomorskim - „Okiem pana Marcina”

Trzecia odsłona historii osiedla Katedralnego w Kamieniu Pomorskim - „Okiem pana Marcina”

fot. Organizator

Tym razem przyjrzymy się osiedlu katedralnemu w naszym mieście. Wpis został oparty o artykuł pani Krystyny Kroman pt. ''Osiedle katedralne w Kamieniu Pomorskim – Problemy konserwatorskie''. Artykuł został opublikowany w Materiałach Zachodniopomorskich z roku 2005/2006 oraz wygłoszony na konferencji ''Antikon 97'' na Targach Konserwacji i Renowacji Zabytków w roku 1997.

W wieku XVIII na terenie osiedla zaczęto wznosić budynki o konstrukcji ryglowej, często nazywanej murem pruskim. Kapituła była wówczas pod opieką luteranów, którzy jednak nie mieli zamiaru wprowadzać zmian w zamkniętej formie osiedla (otoczonej murem z oryginalnym rozplanowaniem). W tym czasie wokół katedry (i w środku, często chodzą Państwo po płytach nagrobnych) nadal funkcjonował cmentarz grzebalny (w niektórych krajach nadal tak jest, np. Anglii).

W 1725 roku wzniesiono kurię dziekana wraz z towarzyszącymi jej budynkami gospodarczymi. Kamieńskie muzeum wielokrotnie nagłośniało wynalezienie tutaj tzw. butelki lejdejskiej przez Ewalda von Kleista, dziekana i fizyka mieszkającego tutaj w latach 1722-1748. W tym stuleciu zabudowano również teren dawnej kurii strukturariusa (budowniczego) – teren pomiędzy bramą katedralną, a kurią superintendenta. Teren ten podzielono na pięć parcel, gdzie wzniesiono domy kalenicowe, tutaj więcej o kalenicach: pl.wikipedia.org/wiki/Kalenica_(budownictwo)

Zwrócone fasadami do katedry domy miały zostać zaopatrzone w niewielkie podwórza przy murze obronnym.

Kolejnymi zmianami było wzniesienie nowych budynków dla potrzeb kapituły. Konstrukcje nawiązywały do XVII i XVIII wiecznych siedzib dworskich lokalnej szlachty, które wzbogacono o podwórza gospodarcze. Wynikało to z posiadania przez kapitułę majątków ziemskich, z których należało gdzieś gromadzić plony.

Wiek XIX wniósł spore zmiany w funkcjonowaniu naszego miasta. 30 X 1810 edyktem królewskim na terenie Prus zniesiono wszystkie fundacje duchowne, zakony oraz organizacje kościelne. Przekształcono jest w instytucje świeckie, przed czym nie uciekła również kamieńska kapituła. W roku 1811 wszystkie dobra kapituły ( i biskupie) przeszły pod domenę państwową, podlegając Urzędowie Fiskalnemu Domeny. W owym czasie na osiedlu znajdowały się 23 mieszkania, z których 20 należało do kapituły, a tylko trzy były w rękach prywatnych. W spisie przekazanych majętności wymieniono: kurię dziekana, kantora, thesaurariusa, scholastyka, instytut panien, dom sądu, superintedenturę, archidiakonat, mieszkanie rektora i konrektora, dwa domy wdów, dom zakrystiana, mieszkanie służby, poborcy podatkowego, egzekutora, zegarmistrza i akuszerki. Nie wymieniono natomiast remizy strażackiej i kuźni, zapewne nie będącą już własnością kościelną. Pałac biskupi był już wtedy własnością rodziny Buddenów, co zostało wyszczególnione na planie miasta z roku 1725.

Dwa wieku temu znana była tendencja do rozbiórki budynków, które utraciły już swoje historyczne znaczenie, nie ominęło to Kamienia:

- 1819 – rozbiórka południowego i wschodniego muru obronnego wraz z Bramą Katedralną
- Od 1820 – rozbiórka większości murów wokół osiedla katedralnego i Bramy Kapitulnej
- 1845 – rozebranie Bramy Wodnej (furty wodnej)
- 1856 – rozebranie kurii kantora i otaczających zabudowań
- 1862 – rozebranie budynku sądu ziemskiego i grodzkiego, stały przed wieżą katedry

Naprawiono jednakże mury obronne nad Zalewem Kamieńskim, które wówczas pełniły funkcję murów oporowych. U schyłku stulecia w mieście odkryto lecznicze wody solankowe (1872) oraz doprowadzono kolej żelazną (1892), jednak te wydarzenia nie miały wpływu na losy osiedla katedralnego.

Na początku XX stulecia na terenie osiedla wzniesiono neogotycką szkołę (1909) oraz dom ewangelickiej gminy kościelnej (1931). Działania wojenne na szczęście oszczędziły osiedle katedralne. Nie dotarł tutaj również pożar, który wybuch w 1945 roku - uszkodzone zostały jedynie dachy. Niestety opuszczone domy szybko ulegały dewastacji i wkrótce pojawiły się kolejne rozbiórki:

- 1954 – rozbiórka budynku gospodarczego przy kurii dziekana
- 1960 – rozebranie domu wikariuszy – rzekomo przeszkadzał w komunikacji drogowej
- 1966 – rozebranie domu wdów z 1728 roku oraz XIX wiecznych domów stojących w miejscu kurii strukturariusa

Następnie w myśl koncepcji Miejskiej Rady Narodowej miała zostać przeprowadzona przebudowa osiedla katedralnego na wielorodzinne osiedle mieszkaniowe, czyli powtórzyć budynki wzniesione na Starym Mieście. Opracowane w roku 1968 rozwiązania zakładały wzniesienie po północnej stronie katedry trzech czterokondygnacyjnych punktowców, skutecznie zasłaniających świątynię od strony wody.

Na tym kończy się część trzecia, zapraszam do kamieńskiego muzeum. Pracownicy wielokrotnie publikowali stare mapy i informacje na temat kurii dziekana, z pewnością są w stanie powiedzieć dużo więcej na ten temat.

Pozdrawiam

Pan Marcin
lepszykamien.wordpress.com/


komentarzy: 0, skomentuj, drukuj, udostępnij

Twoim Zdaniem

Dodaj Komentarz

Dodając komentarz akceptujesz
Regulamin oraz Politykę prywatności.

Zauważyłeś błąd lub komentarz niezgodny z regulaminem?
 
■ Wiesz o czymś o czym my nie wiemy? Napisz! kontakt@ikamien.pl lub wyślij mms na numer 602 657 344 ■ Zrobiłeś zdjęcie lub film? Wyślij do nas! kontakt@ikamien.pl ■ Wiesz o czymś o czym my nie wiemy? Napisz! kontakt@ikamien.pl ■ Zrobiłeś zdjęcie lub film? Wyślij do nas! kontakt@ikamien.pl ■ Wiesz o czymś o czym my nie wiemy? Napisz! kontakt@ikamien.pl ■ Zrobiłeś zdjęcie lub film? Wyślij do nas! kontakt@ikamien.pl ■ Wiesz o czymś o czym my nie wiemy? Napisz! kontakt@ikamien.pl ■ Zrobiłeś zdjęcie lub film? Wyślij do nas! kontakt@ikamien.pl
■ Uwaga! Dziś w nocy wypełza na jezdnie najgorszy wróg kierowców -GOŁOLEDŹ! Służby meteorologiczne mają nie najlepsze wiadomości dla kierowców,którzy muszą w ciągu najbliższych godzin pokonywać trasy w kilku regionach Polski. Ostrzeżenie o oblodzeniu i gołoledzi wydano m.in. dla Zachodniopomorskiego ■ W sobotę 8 grudnia 2018 roku włamano się do mieszkania w Wysokiej Kamieńskiej, zamieszczamy opis zdarzenia według poszkodowanego. Jednocześnie ostrzegamy przed kupnem przedmiotów, po tak zwanej okazyjnej cenie. Mogą one bowiem pochodzić z kradzieży. Ostrzegamy przed kupnem „fantów” pochodzących z kradzieży ■ Bus w rowie na „trójce”. Kierowca, by uniknąć czołowego zderzenia, ratował się ucieczką na pobocze ■ Starsza kobieta szuka mężczyzny, który wykazał się odwagą i pomógł wyciągnąć pieska we wtorek, około 18.30 spod kół pociągu na stacji w Wysokiej Kamieńskiej. Wszystko wydarzyło się na trasie relacji Szczecin – Świnoujście. Mężczyzna proszony jest o kontakt pod numerem telefonu 782 020 699 ■ ENEA informuje o wyłączeniach prądu 2018-11-29, w godzinach: 13:30 -18:00 Kołczewo ul. Zwycięstwa 30 ■ 2018-11-30, w godzinach: 09:30 - 14:30 w miejscowości Kunowo, Mokrawica, Grabowo 1, 2, 3, 5, 8, 9,10 ■ 2018-11-30, w godzinach: 30 lis 09:30 - 30 lis 14:30 w miejscowości Mierzęcin 14, 15, 16, 17, 18 ■ Uczniowie rywalizowali w konkursie kulinarnym „Polska Kuchnia Regionalna”. W czwartek 15 listopada br. w Zespole Szkół Ponadgimnazjalnych im. Stanisława Staszica w Kamieniu Pomorskim odbył się konkurs kulinarny „Polska Kuchnia Regionalna”, który był skierowany do uczniów biorących udział w projekcie „Kamień w zmysłach”, współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego. Projekt realizowany jest w ramach Działania 8.6 Wsparcie szkół i placówek prowadzących kształcenie zawodowe, Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego na lata 2014-2020 ■ Na 100-lecie niepodległej Polski cieniem kładzie się minister środowiska i odchodzący burmistrz. Trwa rzeź drzew w Międzyzdrojach. W Międzyzdrojach, w przededniu 11 listopada miało miejsce ostre cięcie 100- letnich buków i dębów przy ulicy Gryfa Pomorskiego 70. Jak się dowiedzieliśmy, terenu nie obejmuje plan zagospodarowania przestrzennego ■ 9 sierpnia 2018 r. szczecińska delegatura Centralnego Biura Antykorupcyjnego rozpoczęła w Międzyzdrojach kontrolę pn. "Kontrola określonych przepisami prawa procedur podejmowania i realizacji decyzji w przedmiocie rozporządzania mieniem gminy Międzyzdroje, w zakresie powołania do życia oraz działalności Międzyzdrojski Rynek Sp. z o.o." Planowany termin zakończenia to 8 listopada 2018 r. Kontrola jest w toku ■